Kritički turizam: Disappeariing

Marko Paunović
24. 08. 2018. - 24. 08. 2018.
Kustos/i: Darko Fritz
U suradnji sa: Leonardo's 50th Anniversary Celebration
Potpora: Ministarstvo kulture RH, HTP Korčula / Korčula Hotels, Gradski ured za obrazovanje, kulturu i sport Grada Zagreba, Zaklada Kultura nova

Trg Sv. Justine, Korčula
21 h
multimedijalni koncert

’Disappeariing’ je ambijentana instalacija za magnetofonske vrpce i psihonavigacijsku elektro-akustiku uz video projekciju.

Na izvedbi će biti korišteni snimci nastali u elektronskom studiju Radio Beograda na radionici Synthi 100. Riječ je o vrhunskom analogno-digitalnom sintetizeru iz 1971, napravljenom u 30 komada, koji predstavlja centralni uređaj elektronskog studija Radio Beograda, restauriranog 2017. godine, nakon što je bio van funkcije više od desetljeća. EMS Synthi 100 sadrži 30 izvora, 50 tretmana, 60 upravljačkih uređaja, 11 mjernih instrumenata, kao i digitalni sekvencer.

Kompozicija ’Disappeariing’ predstavlja posvećenje nizozemskom konceptualnom umjetniku Bas Jan Aderu (1942 – 1975), čiji je posljednji performans bio prelazak Atlanskog oceana u malom čamcu, no autor je tom prilikom nestao, dok su ostaci čamca naknadno pronađeni. 1975. godine Ader je započeo putovanje koje je nazvao “vrlo dugim jedrenjem.” Putovanje je trebalo biti središnjicom triptiha pod naslovom “In Search of the Miraculous,” (U potrazi za čudesnim), hrabri pokušaj da se prijeđe Atlantik u jedrilici od 12½ stopa. Tvrdio je da će mu biti potrebno 60 dana da dovrši putovanje, ili 90 ako izabere da ne koristi jedro. Šest mjeseci nakon toga, njegov brod je pronađen, polu-potopljen uz obale Irske, ali Bas Jan je nestao (izvor: http://www.basjanader.com).

Ovim događajem udruga Siva zona se pridružuje proslavi 50 godišnjice časopisa Leonardo.

 

Kompozicija, izvedba i video: Marko Paunović

Marko Paunović: ’Disappeariing’

1. kompozicijski proces zasnovan je na redukciji i repeticiji muzičkog materijala
1.1. anticipirajući rad valova (uvijek isti, a uvijek različiti) ostinato linija (magnetofonske vrpce) dobijena je postavljanjem (i ponovnim postavljanjem) slojeva različitih tonskih visina u repetitivni kontrapunktni poredak

2. iako fragmentizirana, forma se može promatrati kao kružna (vrtložna)
2.1. ponavljanje gotovo identičnih tonskih visina u istim oktavnim pozicijama ne implicira doživljaj statičnosti muzičkog toka
2.1.1. odbijanjem nametanja pravca kretanja, može se govoriti o svojevrsnoj ’jednoličnosti kretanja u mjestu’
2.2. jedna muzička supstanca ispunjava djelo u cjelini (akumulacija) (harmonija)
2.2.1. fragment poprima značenje cjeline
2.3. vremenska dimenzija je obezličena (relativizirana) (pozicionirana isključivo u efemerni trenutak (sada))

3. kromatski (psihonavigacioni) zvučni vrtlog pokretanjem afektivnih ((i) nesvjesnih) sadržaja, nameće slušaocu ulogu aktivnog sudionika
3.1. ’ ... slušalac opaža samo modele (ili događjaje) u nizu, trudeći se, pritom, da sam osmisli kontekst muzičkog kontinuuma koji mu je ponuđen. u jednom trenutku tokom slušanja, difuzna slušaočeva pažnja koja je rezultat stalnog iščekivanja promjene u muzičkom toku, prerasta u doživljaj ’zasićenja’ koji slušaoca prisiljava da sluša drugačije, ’iz početka’’

4. zvučni pejzaž u live izvođenjima biva dopunjen različitim tonskim stimulusima (submarin recordings, terenski snimci izrazito pastoralnog karaktera, elektro–akustički isječci ...)
4.1. prisutnošću, približavanjem i udaljavanjem, zgušnjavanjem i razređivanjem, kompozicija zadobija posebnu prostornu dimenziju
4.1.1. naročito u zavisnosti od fizičkih svojstava ambijenta u kome se izvodi
4.1.2. naročito tokom zbivanja
4.2. šum (kao (i) tišina) integralni je dio teksture zvučnog prostora

5. 'odmrzavanje' glasa (Hildegard von Bingen) ((i time) postavljanje u (performativni) scenski okvir) kompoziciji uskraćuje nokturalni i daje intimno-religiozni karakter
5.1. pomak od teksta ka nagovještaju ((intuitivnom) (sugestivnom)) (nenarativnom) ambijentu)
5.1.1. je pokušaj postavljanja djela u imaginarni poredak u kome su (simbolička) značenja istrgnuta iz polja moći

6. fragment predstavlja tematsku osnovu
6.1. fragment u ponavljanju (trajanju) predstavlja njene transpozicije (kontinuum)
6.2. fragment u ponavljanju (trajanju) podložan je transformativnim operacijama (teorija slučaja)
6.2.1. amplicirani zvuk (sintetiziran u cjelinu) kreće se ka varijabilnosti u vlastitom toku
6.3. konačan zvučni sadržaj od samog početka biva pohranjen u percepciji slušaoca
6.3.1. zadržavajući primarni oblik (tokom ponavljanja (mikrotonalnog razvijanja (teme))), on ostaje nepromjenjen (potvrđivanje kôda)
6.3.1.1. ponavljanje je podsjećanje je počinjanje iznova
6.3.1.1.1. i iznova
6.4. zamišljena kao beskonačna
6.4.1. kompozicija svoj konačni oblik zadobiva (tek (nakon završetka)) u svijesti slušaoca

7. ne hommage već posvećenje
7.1. bas jan aderu

O autoru

Marko Paunović se bavi sintezom elektro-akustike i ambijenta, istražujući zvučni potencijal melankoličnih pejzaža u okvirima minimalizma i drona. U svom radu koristi ekstenzivnu manipulaciju četvorokanalnih magnetofonskih traka, reverb i loop audio fragmenata, stavljajući akcent na bespredmetnu atmosferičnost ili čisti zvučni sadržaj vokalnog (pre svega, zborskog) izvođenja. Njegovi poetsko–teorijski tekstovi predstavljaju primjer konceptualne jezičke (’l=a=n=g=u=a=g=e’) poezije, a ujedno su i polazišta za nastanak zvučnih kompozicija. Kako svojom autorefleksivnošću govore o samom činu vlastitog nastajanja, pri svakom izvođenju zalaze u polje ’lecture performansa’.

Više na:
https://markopaunovic.bandcamp.com/
https://andagainandagain.bandcamp.com/

https://manjaristic.bandcamp.com/album/pelagian-voids
http://365piecesfroides.tumblr.com/archive